|
- سرورهای شبکه
یکی از مهمترین اجزای شبکه های کامپیوتری ،
کامپیوتر سرور است . سرور مسئول ارائه خدماتی ازقبیل
انتقال فایل ، سرویس های چاپ و غیره است . با
افزایش
حجم ترافیک شبکه ، ممکن است برای سرور مشکلاتی بروز
کند . در شبکه های بزرگ برای حل این مشکل ، از افزایش
تعداد کامپیوترهای سرور استفاده می شود که به این
سرورها ، سرورهای اختصاصی گفته می شود . دو نوع متداول
این سرورها عبارتند از Application Server , File
Print Server . نوع اول یعنی سرویس دهنده فایل و چاپ
مسئول ارائه خدماتی از قبیل ذخیره سازی فایل ، و تغییر
نام فایل است که این درخواست ها را از کامپیوترهای
سرویس گیرنده دریافت می کند ، این سرور همچنین مسئول
مدیریت امور چاپگر نیز هست . هنگامی که یک کاربر
درخواست دسترسی به فایلی واقع در سرور را ارسال می کند
، کامپیوتر سرور نسخه ای از فایل کامل را برای آن
کاربر ارسال می کند . بدین ترتیب کاربر می تواند به
صورت محلی ، یعنی روی کامپیوتر خود این فایل را ویرایش
کند .کامپیوتر سرویس دهنده چاپ ، مسئول دریافت درخواست
های کاربران برای چاپ اسناد است . این سرور این
درخواست ها را در یک صف قرار می دهد و به نوبت آن ها
را به چاپگر ارسال می کند . این فرایند Spooling نام
دارد . به کمک Spooling کاربران می توانند بدون نیاز
به انتظار برای احرای فرمان Print به فعالیت بر روی
کامپیوتر خود ادامه دهند . نوع دیگر سرور
Application
Server نام دارد . این سرور مسئول اجرای برنامه
هایClient/Server و تامین داده های سرویس گیرنده است .
سرویس دهنده ها ، حجم
 زیادی از اطلاعات را در خود
نگهداری می کنند . برای امکان بازیابی سریع و ساده
اطلاعات ، این داده ها در یک ساختار مشخص ذخیره می
شوند .
هنگامی که کاربری درخواستی را به چنین سرویس
دهنده ای ارسال می کند . سرور نتیجه در خواست را به
کامپیوتر کاربر انتقال می دهد . به عنوان
مثال یک شرکت
بازرگانی را در نظر بگیرید این شرکت در نظر دارد تا
برای مجموعه ای از محصولات جدید خود تبلیغ کند . این
شرکت می تواند برای کاهش حجم ترافیک ، برای مشتریان با
طیف درآمدهای مشخص ، فقط گروهی از محصولات را تبلیغ
کند .
علاوه بر سرورهای یاد شده ، در یک شبکه می توان برای
خدماتی از قبیل پست الکترونیک ، فکس ، سرویس های
دایرکتوری و غیره نیز سرورهایی اختصاص داد . اما بین
سرورهای فایل و Appilcation Server ها تفاوت های مهمی
نهفته است . یک سرور فایل در پاسخ به درخواست کاربر
برای دسترسی به یک فایل ، یک نسخه کامل از فایل را
برای او ارسال می کند در حالی که یک Appilcation
Server فقط نتایج درخواست کاربر را برای وی ارسال می
نماید .
-تقسیم بندی شبکه
تقسیم بندی شبکه بر اساس گسترده جغرافیایی (Range)
: شبکه های کامپیوتری بر اساس موقعیت و محل نصب دارای
انواع متفاوتی هستند . یکی از مهمترین عوامل تعیین نوع
شبکه مورد نیاز ، طول فواصل ارتباطی بین اجزای شبکه
است . شبکه های کامپیوتری گسترده جغرافیایی متفاوتی
دارند که از فاصله های کوچک در حدود چند متر شروع شده
و در بعضی از مواقع از فاصله بین چند کشور بالغ می شود
. شبکه های کامپیوتری ، شبکه محلی (LAN) یا Local Area
Network است . این نوع از شبکه دارای فواصل کوتاه نظیر
فواصل درون ساختمانی یا حداکثر مجموعه ای از چند
ساختمان است . برای مثال شبکه مورد استفاده یک شرکت را
در نظر بگیرید . در این شبکه حداکثر فاصله بین
کامپیوترها محدود به فاصله های بین طبقات ساختمان شرکت
می باشد.
در شبکه های LAN
کامپیوترها در سطح نسبتا کوچکی توزیع شده اند و معمولا
توسط کابل به هم اتصال می یابند . به همین دلیل شبکه
های LAN را گاهی به تسامح شبکه های کابلی نیز می نامند
.
نوع دوم شبکه های کامپیوتری ، شبکه های شهری MAN یا
Metropolitan Area Network هستند ، فواصل در شبکه های
شهری از فواصل شبکه های LAN بزرگتر است و چنین شبکه
هایی دارای فواصلی در حدود ابعاد شهری هستند . شبکه
های MAN معمولا از ترکیب و ادغام دو یا چند شبکه LAN
به وجود می آیند . به عنوان مثال از شبکه های MAN
موردی را در نظر بگیرید که شبکه های LAN یک شهر را از
دفتر مرکزی در شهر A به دفتر نمایندگی این شرکت در شهر
B متصل می سازد .  در نوع سوم شبکه های کامپیوتری موسوم به WAN یا (Wide
Area Network) یا شبکه های گسترده ، فواصل از انواع
دیگر شبکه بیشتر بوده و به فاصله هایی در حدود ابعاد
مشوری یا قاره ای بالغ می شود . شبکه های WAN از ترکیب
چندین شبکه LAN یا MAN ایجاد می گردند . شبکه اتصال
دهنده دفاتر هواپیمایی یک شرکت در شهرهای مختلف چند
کشور ، یک شبکه WAN است .
تقسیم بندی بر اساس گروه (Node) : این نوع از تقسیم
بندی شبکه ها بر اساس ماهیت گره ها یا محل های اتصال
خطوط ارتباطی شبکه ها انجام می شود . در این گروه بندی
شبکه ها به دو نوع تقسیم بندی می شوند . تفاوت این دو
گروه از شبکه ها در قابلیت های آن نهفته است . این دو
نوع اصلی از شبکه ها ، شبکه هایی از نوع نظیر به نظیر
(Peer To Peer) و شبکه های مبتنی بر Server یا Server
Based نام دارند .در یک شبکه نظیر به نظیر یا Peer
To Peer ، بین گره های شبکه هیچ ترتیب یا سلسله مراتبی
وجود ندارد و تمام کامپیوترهای واقع در شبکه از اهمیت
یا الویت یکسانی برخوردار هستند . به شبکه Peer To
Peer یک گروه کاری یا Workgroup نیز گفته می شود . در
این نوع از شبکه ها هیچ کامپیوتری در شبکه به طور
اختصاصی وظیفه ارائه خدمات همانند سرور را ندارد . به
این جهت هزینه های این نوع از شبکه پایین بوده و
نگهداری از آنها نسبتا ساده می باشد . در این شبکه ها
بر اساس آن که کدام کامپیوتر دارای اطلاعات مورد نیاز
دیگر کامپیوتر هاست ، همان دستگاه نقش سرور را برعهده
می گیرد و بر اساس تغییر این وضعیت در هر لحظه هر یک
از کامپیوترها می توانند سرور باشند . و بقیه سرویس
گیرنده . به دلیل کارکرد دوگانه هر یک از کامپیوترها
به عنوان سرور و سرویس گیرنده ، هر کامپیوتر در شبکه
لازم است تا بر نوع کارکرد خود تصمیم گیری نماید . این
فرآیند تصمیم گیری ، مدیریت ایستگاه کاری یا سرور نام
دارد . شبکه هایی از نوع نظیر به نظیر مناسب استفاده
در محیط هایی هستند که تعداد کاربران آن بیشتر از 10
کاربر نباشد . سیستم عامل هایی نظیرWindows NT
Workstation ، Windows XP ، Windows For Workgroup
نمونه هایی از سیستم عامل های با قابلیت ایجاد شبکه
های نظیر به نظیر هستند . در شبکه های نظیر به نظیر هر
کاربری تعیین کننده آن است که در روی سیستم خود چه
اطلاعاتی می تواند در شبکه به اشتراک گذاشته شود . این
وضعیت همانند آن است که هر کارمندی مسئول حفظ و
نگهداری اسناد خود می باشد . در نوع دوم شبکه های
کامپیوتری یعنی شبکه های مبتنی بر سرور ، به تعداد
محدودی از کامپیوترها وظیفه عمل به عنوان سرور داده می
شود. در سازمان هایی که دارای بیش از 10 کاربر در شبکه
خود هستند . استفاده از شبکه های Peer To Peer نامناسب
بوده و شبکه های مبتنی بر سرور ترجیح داده می شوند .
در این شبکه ها از سرور اختصاصی برای پردازش حجم زیادی
از درخواست های کامپیوتری سرویس گیرنده استفاده می شود
و آنها مسئول حفظ امنیت اطلاعات خواهند بود . در شبکه
های مبتنی بر سرور ، مدیر شبکه ، مسئول مدیریت امنیت
اطلاعات شبکه است و بر تعیین سطوح دسترسی به منابع
شبکه مدیریت می کند . بدلیل اینکه اطلاعات در چنین
شبکه هایی فقط روی کامپیوتر یا کامپیوترهای سرور
متمرکز می باشند ، تهیه نسخه های پشتیبان از آنها ساده
تر بوده و تعیین برنامه زمانبندی مناسب برای ذخیره
سازی و تهیه نسخه های پشتیبان از اطلاعات بسهولت انجام
می پذیرد.
در چنین شبکه هایی می توان اطلاعات را روی
چند سرور نگهداری نمود ، یعنی حتی در صورت از
کارافتادن محل ذخیره اولیه اطلاعات (کامپیوتر سرور
اولیه) اطلاعات همچنان در شبکه موجود بوده و سیستم می
تواند به صورت روی کارکرد به کار خود ادامه دهد . به
این نوع از سیستم ها Redundancy Systems یا سیستم های
یدکی می گویند . برای بهره گیری از مزایای هر دو نوع
از شبکه ها ، معمولا سازمان ها از ترکیبی از شبکه های
نظیر به نظیر و مبتنی بر سرور استفاده می کنند. این
نوع از شبکه ها ، شبکه های ترکیبی یا Combined Network
نام دارند.
در شبکه های ترکیبی دو نوع سیستم عامل برای تامین
نیازهای شبکه مورد استفاده قرار می گیرند . به عنوان
مثال یک سازمان می تواند از سیستم عامل Windows NT
Server برای به اشتراک گذاشتن
 اطلاعات ویندوز 95
استفاده کنند . در این وضعیت کامپیوترها می توانند ضمن
قابلیت دسترسی به اطلاعات سرور ویندوزNT ، اطلاعات خود
را نیز با دیگر کاربران به اشتراک بگذارند .
تقسیم بندی شبکه ها بر اساس توپولوژی : نوع آرایش یا
همبندی اجزای شبکه بر مدیریت و قابلیت توسعه شبکه نیز
تاثیر می گذارد . برای طرح بهترین شبکه از جهت
پاسخگویی به نیازمندیها ، درک انواع آرایش شبکه دارای
اهمیت فراوانی است . انواع همبندی شبکه ، بر سه نوع
توپولوژی استوار شده است . این انواع عبارتند از:
توپولوژی خطی یا BUS ، حلقه ای یا RING و ستاره ای یا
STAR .
توپولوژی BUS ساده ترین توپولوژی مورد استفاده شبکه ها
در اتصال کامپیوترها است . در این آرایش تمام
کامپیوترها به صورت ردیفی به یک کابل متصل می شوند .
به این کابل در این آرایش ، بستر اصلی ( Back Bone) یا
قطعه (Segment) اطلاق می شود . در این آرایش ، هر
کامپیوتر آدرس یا نشانی کامپیوتر مقصد را به پیام
خود افزوده و این اطلاعات را به صورت یک سیگنال
الکتریکی روی کابل ارسال می کند . این سیگنال توسط
کابل به تمام کامپیوترهای شبکه ارسال می شود .
کامپیوترهایی که نشانی آن ها با نشانی ضمیمه شده به
پیام انطباق داشته باشد ، پیام را دریافت می کنند . در
کابل های ارتباط دهنده کامپیوترهای شبکه ، هر سیگنال
الکتریکی پس از رسیدن به انتهای کابل ، منعکس شده و
دوباره در مسیر مخالف در کابل به حرکت در می آید .
برای جلوگیری از انعکاس سیگنال در انتهای کابل ها ، از
یک پایان دهنده یا Terminator استفاده می شود. فراموش
کردن این قطعه کوچک گاهی موجب از کار افتادن کل شبکه
می شود . در این آرایش شبکه ، در صورت از کار افتادن
هر یک از کامپیوترها آسیبی به کارکرد کلی شبکه وارد
نخواهد شد . در برابر این مزیت اشکال این توپولوژی در
آن است که تعداد کامپیوترهای واقع در شبکه تاثیر معکوس
و شدیدی بر کارایی شبکه می گذارد . در صورتی که تعداد
کاربران زیاد باشد. سرهت شبکه به مقدار قابل توجهی کند
می شود . علت این امر آن است که در هر لحظه یک
کامپیوتر باید برای ارسال پیام مدت زمان زیادی به
انتظار بنشینید
. عامل مهم دیگری که باید در نظر گرفته
شود آن است که در صورت آسیب دیدگی کابل شبکه ، ارتباط
در کل شبکه قطع شود .آرایش نوع دوم شبکه های کامپیوتری ، آرایش ستاره است .
در این آرایش تمام کامپیوترهای شبکه به یک قطعه مرکزی
به نام Hub متصل می شوند . در این آرایش اطلاعات قبل
از رسیدن به مقصد از هاب عبور می کنند . در این نوع از
شبکه ها در صورت از کار افتادن یک کامپیوتر یا بر اثر
قطع شدن یک کابل ، شبکه از کار خواهد افتاد . از طرف
دیگر در این نوع همبندی ، حجم زیادی از کابل کشی مورد
نیاز خواهد بود و ضمن آنکه بر اثر از کار افتادن هاب ،
کل شبکه از کار خواهد افتاد.
سومین نوع توپولوژی ، حلقه ای نام دارد . در این
توپولوژی همانند آرایش BUS ، تمام کامپیوترها توسط یک
کابل به هم متصل می شوند . اما در این نوع ، دو انتهای
کابل به هم متصل می شود و یک حلقه تشکیل می گردد . به
این ترتیب در این آرایش نیازی به استفاده از قطعه
پایان دهنده یا Terminator نخواهد بود . در این نوع از
شبکه نیز سیگنال های مخابراتی در طول کابل حرکت کرده و
از تمام کامپیوترها عبور می کنند تا به کامپیوتر مقصد
برسند . یعنی تمام کامپیوترها سیگنال را دریافت کرده و
س از تقویت ، آن را به کامپیوتر بعدی ارسال می کنند.
به همین جهت به این توپولوژی ، توپولوژی فعال یا
Active نیز گفته می شود . هر کامپیوتر وظیفه دارد تا
سیگنال ارتباطی( که به آن نشانه یا Token نیز گفته می
شود.) را دریافت کرده، تقویت کند و دوباره ارسال نماید.
این حالت را نباید با دریافت خود پیام اشتباه بگیرد.
این حالت چیزی شبیه عمل رله در فرستنده های تلویزیونی
است. |